Rocznik SNPL Tom 23A, Rok 2023

Założone w 1989 roku Stowarzyszenie Naukowców Polaków Litwy (SNPL) prowadzi aktywną działalność na rzecz rozwoju i integracji środowiska naukowego Polaków na Litwie oraz współpracy pomiędzy różnymi ośrodkami akademickimi w kraju i za granicą. Wkład w kształtowanie i konsolidację polskiej elity intelektualnej niesie nieocenione korzyści dla utrzymania tożsamości narodowej w warunkach zachodzącej na różnych poziomach integracji jak i tendencji dezintegracyjnych, ale też ma istotne znaczenie dla rozwoju społeczno-gospodarczego Litwy i Polski – państw silnie powiązanych wspólną historią, a współcześnie zintegrowanych w ramach Unii Europejskiej. Od 2014 roku w harmonogramie działalności Stowarzyszenia jest organizowanie w Wilnie tradycyjnych międzynarodowych konferencji naukowych. Cykliczny i interdyscyplinarny charakter tych konferencji pozwala na systematyczny dialog między środowiskami naukowymi z różnych dziedzin nauki, ich integrację, wzajemną inspirację, co w efekcie prowadzi do wzmacniania potencjału naukowego całego polskiego środowiska naukowego. Konferencje te stanowią też forum do podejmowania trudnych politycznie, ale obiektywnych z naukowego punktu widzenia tematów. Zakres analizowanych zagadnień jest bardzo szeroki, a szczególne miejsce w nim zajmują problemy dotyczące stosunków polsko-litewskich, ich uwarunkowań i efektów. Możliwość rozpatrywania podjętej problematyki z perspektywy interdyscyplinarnej, z uwzględnieniem m.in. kontekstu historycznego, politycznego, społecznego, kulturowego, ekonomicznego czy prawnego pozwala na lepsze zrozumienie rzeczywistości społeczno-polityczno-ekonomicznej, w jakiej przyszło nam funkcjonować. Popularyzacji efektów dyskusji prowadzonych podczas tych konferencji, promocji prac i myśli środowiska naukowego a także upowszechnianiu wiedzy służy wydawany od 2001 roku „Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy”. Publikowane na łamach tego pisma naukowego prace, dokumenty i materiały prezentują też często mało znane, ale bardzo cenne fakty dotyczące Ziemi Wileńskiej, chroniąc je tym samym od zapomnienia.

W roku 2023, który jest szczególny dla Wilna ze względu na obchodzoną rocznicę 700-lecia założenia miasta oraz szczyt NATO w Wilnie, w dn. 1–3 czerwca w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie oraz w Domu Kultury Polskiej odbyła się X Międzynarodowa Inter­dyscyplinarna Konferencja Naukowa pt. Miejsce Wilna i Warszawy w procesach integracji (dezintegracji) regionalnej i euroatlantyckiej – postępy, wyzwania, perspektywy. Organizatorem konferencji było Stowarzyszenie Naukowców Polaków Litwy przy wsparciu Ambasady RP w Wilnie oraz Instytutu Polskiego w Wilnie, a także w partnerstwie z różnymi ośrodkami naukowymi oraz Domem Kultury Polskiej w Wilnie.

W trakcie obrad tej konferencji wygłoszonych zostało 45 referatów. Ich autorzy reprezentowali liczne uczelnie i ośrodki badawcze zarówno krajowe, jak i zagraniczne.

Wynikiem materialnym tej konferencji jest niniejsza publikacja, zatytułowana Integracja Wilna i Warszawy w perspektywie historycznej, społecznej, kulturowej i politycznej, która stanowi Tom 23A „Rocznika Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy”. Zawiera ona 9 tekstów z zakresu m.in. historii (od XI wieku do współczesności), biografii, nauk politycznych i społecznych.

Strony tytułowe     s. i–iv

Wstęp     s. v–x

Recenzja wydawnicza     s. xi–xvi

Artykuły naukowe na podstawie referatów
X Międzynarodowej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej
Miejsce Wilna i Warszawy w procesach integracji (dezintegracji) regionalnej i euroatlantyckiej –
postępy, wyzwania, perspektywy

1–3 czerwca 2023 roku w Wilnie
Stowarzyszenie Naukowców Polaków Litwy (SNPL)

HENRYKA ILGIEWICZ
Maria Łowmiańska – międzywojenna badaczka dziejów Wilna     s. 3–23

JAN WIDACKI
Fryderyk Hechell (1794–1851). Droga wielkiego polskiego medyka sądowego
z Wilna do Krakowa     s. 25–46

ADAM CHAJEWSKI
Między proto-Trójmorzem a neo-Jagiellonizmem –
koncepcje organizacji państw Europy Środkowo-Wschodniej po wybiciu się
na niepodległość, prezentowane na łamach miesięcznika
politycznego „Niepodległość”     s. 47–63

TADEUSZ JUCHNIEWICZ, ARTUR ŁAWNICZAK
Warszawa i Wilno a konsolidacja polskiej oraz litewskiej państwowości     s. 65–86

WALDEMAR KOZYRA
Integrująca rola Wilna w kształtowaniu się Okręgu Administracyjnego –
Ziemia Wileńska. Przykład powiatowych związków komunalnych
w latach 1922–1925     s. 87–109

VESLAVA OSIŃSKA, KATARZYNA NOSEK, BERNARDETA IWAŃSKA-CIEŚLIK
Współpraca naukowa Polski i Litwy.
Odwzorowanie w bibliograficznych bazach danych i realia prawne     s. 111–135

DANUTA KAMILEWICZ-RUCIŃSKA
Misja Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie (1998–2002)     s. 137–164

NATALIA MATIASZCZYK
Wielopoziomowa polityka historyczna na przykładzie Warszawy i Wilna     s. 165–181

RAFAŁ JUNG
Michał Sienkiewicz – sportowy integrator Polaków i Litwinów na Wileńszczyźnie     s. 183–201

INDEKS NAZWISK     s. 203–208

Table of Contents     s. 209

Turinys     s. 210

Spis treści     s. 211

Powrót na stronę główną „Rocznika SNPL”